Eigenaren Bijenschans dienen schadeclaim in van bijna drie miljoen

HILVERSUM De eigenaren van de woning en tuin aan de Sparrenlaan 20 in Hilversum-Zuid eisen van de gemeente bijna drie miljoen euro compensatie.

Volgens hen hebben besluiten over de monumentenstatus van hun villa de afgelopen jaren tot enorme financiële schade geleid. De zaak draait om de ruim honderd jaar oude villa de Bijenschans. Tot 2015 was deze villa een provinciaal monument, maar daarna werd die bescherming opgeheven. Acht jaar lang gebeurde er niets.
Toen de huidige eigenaren, Martijn Hogenelst en Miriam Vijge, het huis in 2022 kochten, gingen zij er – op basis van gemeentelijke informatie – vanuit dat er geen nieuwe aanwijzing zou komen. Sterker nog, benadrukken zij nu in een brief aan het college en de gemeenteraad, de gemeente gaf eerder toestemming voor splitsing van de tuin en nieuwbouw op een afgesplitst perceel (nu Sparrenlaan 10).
Na aankoop lieten de eigenaren onderzoeken of verduurzaming haalbaar was. Volgens meerdere rapporten zou dat technisch zeer lastig en financieel onhaalbaar zijn. In 2023 dienden zij daarom een aanvraag in voor sloop en nieuwbouw, passend binnen het bestemmingsplan.
Voor verschillende organisaties was deze aanvraag alsnog reden voor het verzoek om de villa aan te wijzen als gemeentelijk monument. Het college besloot daarop een onderzoek te laten uitvoeren naar de bouwhistorische waarde. Gedurende dit onderzoek had het pand een voorbescherming en konden de eigenaren dus niets doen.
Groot was de opluchting en blijdschap bij hen toen het college in september 2024 besloot dat de villa géén monument zou worden, vooral vanwege de disproportionele gevolgen voor de eigenaren. Echter, nadat de indieners tegen dit besluit in hoger beroep gingen, werd het besluit alsnog omgedraaid: de villa en de tuin zijn opnieuw aangewezen als gemeentelijk monument.
Uit de verschillende onderzoeken zou namelijk blijken dat de villa wel bewoonbaar is en wel voor een redelijke prijs is te verduurzamen. Bovendien, aldus het college, hadden de eigenaren kunnen weten dat er een aanvraag voor beschermde status kon komen. "Dit betreft het risico dat iedereen loopt die een historisch pand koopt, dat het wel eens aangewezen zou kunnen worden."
De eigenaren stellen dat zij door dit besluit nu klem zitten: bewoning is volgens hen niet mogelijk, verduurzaming onbetaalbaar, en verkoop vrijwel kansloos. “Onze emotionele schade kunnen wij niet verhalen, maar die is ongekend” schrijven zij in hun brief. Ze eisen daarom volledige compensatie van de financiële schade, die zij op dit moment becijferen op 2.885.893 euro.
Daarbij gaat het onder meer om waardedaling van het pand, kosten van aankoop en verkoop, misgelopen investeringen, juridische kosten en doorlopende lasten tijdens leegstand.
Op grond van de Algemene wet bestuursrecht menen de eigenaren dat de gemeente verplicht is tot vergoeding, omdat de schade onevenredig is en niet voor hun rekening kan blijven. Tegelijkertijd bereiden zij een beroepsprocedure voor bij de rechtbank.