De oranje vrijheidsrokken.
De oranje vrijheidsrokken. Foto: Elganan Jelsma

Van oranjekoorts naar vrijheid: Hilversumse kunstenaar geeft afgedankte voetbaljurkjes nieuw leven

WK

HILVERSUM - Nu het wereldkampioenschap voetbal een week gaande is, laait de oranjekoorts weer op. Supermarkten en merken stunten opnieuw met spaaracties voor oranje kleding, juichjassen, badjassen en andere supportersartikelen. Maar wat gebeurt er eigenlijk met al die oranje spullen zodra het laatste fluitsignaal heeft geklonken?

Volgens kunstenaar Elganan Jelsma belandt een groot deel van deze tijdelijke fanartikelen uiteindelijk in de textielafvalberg of bij de kringloopwinkel. Dat zag zij zelf toen zij een reeks oranje Bavaria-jurkjes uit 2012 tegenkwam, ontworpen door modeontwerpers Spijkers en Spijkers.

ADVERTENTIE

In plaats van de jurkjes als afdankertjes te zien, besloot Jelsma ze een tweede leven te geven. Voor haar kunstproject rond de zogenoemde Vrijheidsrokken verwerkte de Hilversumse de kledingstukken in een nieuwe creatie. “De V van Voetbal is nu de V van Vrijheid geworden”, zegt zij.

Historische inspiratie

De Vrijheidsrok kent een bijzondere geschiedenis. Na de Tweede Wereldoorlog riep verzetsvrouw Mies Boissevain Nederlandse vrouwen op om van restjes stof een feestrok te maken. Door textielschaarste werden kleine lapjes met een persoonlijke betekenis aan elkaar genaaid. Op de rokken werden vaak belangrijke data geborduurd, zoals de bevrijdingsdatum of geboortedagen.

Jelsma laat zich door deze traditie inspireren. Enkele jaren geleden begon zij met het maken van moderne Vrijheidsrokken als reactie op de groeiende hoeveelheid textielafval. Daarbij verbindt zij historische verhalen met actuele thema’s als duurzaamheid en hergebruik.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Elganan Jelsma in vrijheidsrok.
Elganan Jelsma in vrijheidsrok. (Archieffoto: Aangeleverd)

De kunstenaar roept mensen op om zelf aan de slag te gaan met oude oranje kleding en accessoires. Volgens haar lenen de vele supportersartikelen die in de loop der jaren zijn verzameld zich uitstekend voor een persoonlijke Vrijheidsrok of andere creatieve projecten. “Verzamel je oranje materiaal van eerdere toernooien, Koningsdagen of sportevenementen en geef het een nieuwe betekenis”, luidt haar boodschap. Ook zelfgemaakte badges, borduurwerk of stempels kunnen onderdeel worden van het ontwerp.

Wie hulp wil bij het maken van een Vrijheidsrok kan terecht bij workshops die Jelsma regelmatig organiseert in haar atelier. Met haar project wil de kunstenaar laten zien dat oranjekoorts niet hoeft te eindigen bij de afvalbak. Door oude supporterskleding te hergebruiken, krijgen herinneringen aan sportieve hoogtepunten én historische verhalen een blijvende plek.